چرا نام پاتریک مودیانو برنده نوبل ادبیات (۲۰۱۴) را نشنیده اید؟

0 36

Patrick Modiano

یک رمان نویس فرانسوی در حال حاضر مهمترین جایزه ادبی جهان را برنده شده است اما بسیاری از خوانندگان انگلیسی زبان نامی از او نشنیده اند. مجددا آکادمی سوئد با اعلام جایزه نوبل ادبیات بسیاری از آمریکایی ها را سرگردان کرده است. رمان نویس فرانسوی پاتریک مودیانو جایزه ارزمشمند امسال را از آن خودش کرده است که نه تنها از نظر ادبی بسیار اهمیت دارد بلکه بیش از یک میلیون دلار ارزش دارد. به گفته دبیر دائمی آکادمی پیتر انگلاند، انتخاب مودیانو به دلیل «هنر نقل خاطراتی [است] که با آن دست نیافتنی‌ترین سرنوشت‌های انسانی را به تصویر کشیده است». این نویسنده ۶۹ ساله نخستین کارش را در سال ۱۹۶۸ با چاپ رمان La Place de l’Etoile آغار کرد. از آن زمان تا به حال ده‌ها کتاب نوشته است که بسیاری از آنها به موضوع اشغال فرانسه توسط آلمان نازی اشاره داشته است و بارها با هموطن خود مارسل پروست مقایسه شده است. پس چرا به نظر می آید که این تعداد اندک خوانندگان انگلیسی زبان کار او را مطالعه کرده اند؟ هر چند آکادمی سوئد همیشه بین انتخاب نویسندگان بسیار مشهور (مانند ویلیام گلدینگ، گابریل گارسیا مارکز و تونی موریسون) و نویسندگان کمتر شناخته شده (مانند آیوین جانسن و هری مارتینسون) در نوسان بوده است، به نظر می آید که انتخاب امسال حتی کتاب‌خوان‌ترین‌ها را هم گیج کرده است. به محض این که نام مودیانو اعلام شد، عده ی زیادی در جهان ادبیات، از جمله نقدنویس‌ها، به رسانه‌های اجتماعی آمدند تا همه یک سؤال را بپرسند: «چه کسی؟!» این سردرگمی ممکن است به این خاطر باشد که هر چند که مودیانو کارهای بسیاری نگاشته است (بیش از ۳۰ داستان و نمایش‌نامه)، اما کمتر از ده کتاب او به انگلیسی ترجمه شده است و تعدادی از این کتاب‌ها هم چاپشان به پایان رسیده است. حتی خود انگلاند هم به این موضوع اشاره کرد که بیرون از فرانسه بعید است عده زیادی با مودیانو و کارهایش آشنا باشند. انگلاند در یک مصاحبه گفت «این نویسنده در فرانسه شناخته شده است اما در جاهای دیگر نه» و پیشنهاد کرد کسانی که با این نویسنده آشنا نیستند با رمان «شخص گمشده» او که به انگلیسی هم ترجمه شده است شروع کنند. اما این اولین باری نیست که آکادمی سوئد با انتخابش عده زیادی را در جهان انگلیسی‌زبان متعجب کرده است و حتی باعث شده است که عده ای پیش خود نسبت به صلاحیت ادبی اعضای آکادمی شک کنند. در سال ۲۰۰۹ زمانی که جایزه نوبل به نویسنده و مقاله نویس آلمانی رومانیایی اصل، هرتا مولر تعلق گرفت تعداد زیادی با کارها و اسم او آشنا نبودند. زمانی که از پرفسور هارولد بلوم – نقاد ادبی و استاد دانشگاه ییل- خواسته شد نظرش را در مورد مولر بگوید، او به واشنگتن پست گفت «چیزی برای گفتن ندارم چون تا با حال اسم ایشان را نشنیده ام.» مانند مودیانو تنها کسری از کارهای مولر به انگلیسی ترجمه شده بود هرچند که نیویورک تایمز در همان زمان نوشت که «حتی در خود آلمان هم خانم مولر چندان شناخته شده نیست.» مشابه همین وقایع در سال ۲۰۰۴ هم اتفاق افتاد، زمانی که نویسنده و نمایشنامه نویس اتریشی، الفرید جلینیک برنده جایزه نوبل اعلام شد و دلیل این انتخاب نیز «جریان موسیقایی صداها و ضد صداها در رمان ها و نمایشنامه ها، که با شوق زبانشناسانه‌ فوق‌العاده ای، پوچی کلیشه های جامعه و قدرت تسلطشان را بر ملا می سازد» عنوان شد. با این وجود بسیاری از بیانیه های دولتیِ برنده شدنِ او، به شهرت اندکش در خارج از دنیای آلمانی‌زبان اشاره کرده بود. البته آکادمی سوئد که شامل ۱۶ مرد و زنی که جایزه هر سال را انتخاب می کنند، مدت هاست که به دلیل اروپایی محوری در انتخاب هایش هدف انتقاد قرار گرفته است. در سال ۲۰۰۹ بلافاصله پس از انتخاب شدن به عنوان سردبیر دائم، انگلاند اعتراف کرد که این اتهامات تا حدی صحت دارد. او در مصاحبه با اسوشیتدپرس گفت «من فکر می کنم این مشکل وجود دارد. ما اغلب راحت‌تر با ادبیات اروپا و سنت اروپایی ارتباط برقرار می کنیم.» او در ادامه گفت «نویسندگان بسیاری در خارج از اروپا استحقاق بردن این جایزه را دارند.» از آن زمان از جمله برندگان جایزه، نویسنده پرویی، ماریو بارگاس یوسا (۲۰۱۰)، رمان نویس چینی، مویان (۲۰۱۲) و داستان‌کوتاه‌نویس کانادایی، آلیس مونرو (۲۰۱۳) بوده‌اند. البته مهم است در نظر داشته باشید که حتی اگر ترجمه های خارجی اکثر نویسندگان ادبی در دسترس نباشد اما نمی‌توان از در دسترس نبودن نویسندگان برنده نوبل شکایت کرد چرا که بیشتر برندگان از زمان شروع این جایزه در سال ۱۹۰۱ به انگلیسی می‌نوشته‌اند. به علاوه اعطای این جایزه به نویسندگان کمتر شناخته شده، حداقل از دید خوانندگان انگلیسی‌زبان می تواند کمکی به این نویسندگان باشد برای دستیابی به مخاطبان بیشتر. کمی بعد از اعلام برد جلینک، توزیع کننده آمریکایی کتاب «معلم پیانو» او اعلام کرد که تیراژ کتاب هایش به دلیل درخواست بالا تمام شده است. گفته می شود که این یکی از اهداف دبیر دائمی سابق آکادمی نوبل، هورس انگدال، بوده است که در پاسخ به انتقادات گفته بود «هدف جایزه این است که آن ها را معروف کند نه آن که از شهرت آن ها استفاده کند.» اعلام جایزه امسال، طرفداران مودیانو را در فرانسه بسیار هیجان زده کرده است. ان گیسولی، مدیر کتابفروشی لیبراری گالیمار در پاریس به تایمز گفت که مدت هاست از طرفداران مودیانو است. او گفت «این جایزه به بهتر شناخته شدن یکی از نویسندگان مهم ما در سطح جهان کمک خواهد کرد.»

ترجمه از سایت مجله تایم

http://time.com/3484744/nobel-prize-literature-winner-patrick-modiano/

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.