پنج گام تفکر انتقادی

0 133

همه ما هر روز با هزاران تصمیم گیری رو به رو می شویم. بعضی از این تصمیم گیری ها ساده و بی اهمیت هستند، ولی برخی تاثیرات عمیق تری بر زندگی مان می گذارند. مثلا اینکه به کدام سیاستمدار رای دهم؟ آیا باید رژیم غذایی جدید را امتحان کنم؟ یا آیا ایمیل شاهزاده برونئی غربی مرا ثروتمند می کند؟ تصمیم گیری آنقدر زیاد اتفاق می افتد، که تقریبا غیرممکن است که هر دفعه بهترین انتخاب را انجام دهیم. ولی راه هایی هست که انتخاب هایمان را تقویت کنیم و یکی از این تکنیک ها تفکر انتقادی است.

تفکر انتقادی روش پاسخگویی است که اجازه می دهد موقعیت را با دقت تحلیل کنیم، مسائل پنهان، همچون غرض یا فریب، را نمایان کنیم، و بهترین تصمیم را بگیریم. اگر بخش انتقادی به نظرتان کمی منفی می رسد، به خاطر این است که واقعا همینطور است. به جای اینکه انتخاب هایمان را بر اساس «دوست داشتن» قرار بدهیم، فردی که با تفکر انتقادی انتخاب می کند از ابزارهایی استفاده می کند که همه مسائل را به جز آنچه که اطلاعات مفید و قابل اعتماد است از بین می برد. راه های زیادی برای رسیدن به تفکر انتقادی وجود دارد، ما این پنج گام را به شما توصیه می کنیم:

یک – طرح سوال. به عبارت دیگر، بدانید که دنبال چه هستید. طرح سوال همیشه به سادگی صورت نمی گیرد. مثلا، اگر در حال تصمیم گیری برای امتحان رژیم غذایی جدید هستید، عوامل دیگری ممکن است دلایل شما را برای این کار در ابهام قرار داده باشد. عواملی همچون، ادعای اینکه این رژیم غذایی در عرض دو هفته به نتیجه می رسد. اما اگر با دید روشن نسبت به آنچه که واقعا در نظر دارید با رژیم غذایی بدان برسید به مسئله نگاه کنید، راحت تر و منتقدانه اطلاعات را بررسی و آنچه را که می خواهید پیدا خواهید کرد. مثلا آیا هدف شما از رژیم گرفتن کاهش وزن است؟ یا دریافت مواد غذایی بهتر؟ یا تولید انرژی بیشتر؟ اگر به دنبال کاهش ورزن هستید، با روشن شدن این موضوع، حتما رژیمی را انتخاب خواهید کرد که بهتر به نیازهایتان پاسخ دهد.

دو – جمع آوری اطلاعات. اطلاعات در اطراف ما بسیار است، بنابراین وقتی به روشنی از سوال خود آگاه هستید بهتر تصمیم می گیرید که کدام اطلاعات به موضوع شما مربوط است. در مورد رژیم غذایی مناسب برای مواد غذایی بهتر، می توانید از متخصصان درباره آن سوال کنید، یا نظر دیگران را بپرسید. جمع آوری اطلاعات کمک می کند که گزینه های مختلف را سبک و سنگین کنید و به تصمیمی برسید که تناسب بیشتری با اهداف شما دارد.

سه – به کار گیری اطلاعات. این قدم همان پرسیدن سوال های انتقادی است. در حین تصمیمی گیری از خودتان بپرسید: «چه مفاهیمی در کارند؟» یا «پیش فرض ها کدامند؟» یا «آیا تاویل من از اطلاعات منطقا صحیح است؟» مثلا، در ایمیلی که وعده جایزه میلیون دلاری می دهد، باید در نظر بگیرید که «از کدام وجه به این مسئله نگاه می کنم؟ آیا پیش فرض من این است که فرستنده ایمیل راست می گوید؟ بر اساس شواهد، آیا منطقی است که تصور کنم جایزه ای برنده خواهم شد؟»

چهار – در نظر گرفتن نتایج. فرض کنید فصل انتخابات است و کاندیدایی را انتخاب کرده اید که وعده ارزانی بنزین می دهد. در نگاه اول، چنین وعده ای فوق العاده به نظر می رسید. ولی وقتی به تاثیرات بلندمدت محیط زیستی بنگرید چطور؟ اگر استفاده بنزین به دلیل ارزانی قیمت افزایش یابد، درصد آلودگی هوا نیز بالاتر خواهد رفت. فکر کردن به نتایج بعدی نیز امری مهم است.

پنج – بررسی نظرات دیگر. از خودتان بپرسید چرا بقیه مردم می خواهند به کاندیدای رقیب رای بدهند. حتی اگر با حرف های کاندیدای رقیب مخالف باشید، بررسی نقطه نظرات ممکن است توضیح دهد که چرا برخی از کاندیداها در نظر دیگران مناسب نیستند. بدین ترتیب با بررسی انتخاب های جایگزین به راحتی انتخاب خود را ارزشیابی می کنید.

این پنج گام تنها یک ابزار است، و قطعا تمامی تصمیم گیری های سخت را در زندگی انسان برطرف نمی کند. اما کمک می کند که تصمیماتی مثبت بگیریم. تفکر انتقادی ابزاری به دست ما می دهد که فورا دریای اطلاعات را بررسی کنیم و آنچه که می خواهیم به دست بیاوریم.

و اگر تعداد بیشتری از این ابزار استفاده کند، قدرت تغییر دنیا به مکانی قابل قبول فراهم خواهد شد.

 

ویدئو:

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.